"არ­ტის­ტო­ბას ვინ ჩი­ვის, მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა წა­ი­ღო პა­ჭა­პუ­ჭა საქ­მე­ებ­მა, ლურ­სმან­სა და პურ­ზე სი­ა­რულ­მა..."

ქართული კინოსა და თეატრის მსახიობი კახი კავსაძე 85 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

ქართველ ლეგენდას 2020 წლის 28 ნოემბერს COVID-19 დაუდასტურდა. იგი პირველ საუნივერსიტეტო კლინიკაში სუნთქვის მწვავე უკმარისობით მკურნალობდა, იმყოფებოდა მართვით სუნთქვაზე.

კახი კავსაძე 1935 წლის 5 ივნისს დაიბადა. მან 1959 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი და გახდა რუსთაველის სახელობის აკადემიური თეატრის მსახიობი. კინოში მისი დებიუტიშედგა 50–იანი წლებიდან, არის საქართველოს სახალხო არტისტი (1981), ქალაქ დუშანბეს საკავშირო კინოფესტივალის პრემიის ლაურეატი (1989).

აღსანიშნავი თეატრალური როლებია: ადამი ( "ღვთაებრივი კომედია" ), თავადი კოწია ( "გუშინდელნი" ), დევდარიანი ( "საბრალდებო დასკვნა" ), ილიკო ( "მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი" ), სიმონ ჩაჩავა ( "კავკასიურიცარცის წრე" ), ლორდ ჰასტინგსი ( "რიჩარდ III" ), კენტი ( "მეფე ლირი" ), რასპუტინი ( "კვაჭი კვაჭანტირაძე" ), ბატონი დევი ("მერე რა, რომ სველია სველი იასამანი").

გთვაზობთ მსახიობის საინტერესო ინტერვიუს არქივიდან:

- ჩე­მი ბავ­შვო­ბაა: მე, ჩე­მი ძმა და დე­და, მა­მა კი სად­ღაც გვერ­დი­თაა - ხან ჯარ­ში, ხან და­ჭე­რი­ლი. მთე­ლი ბავ­შვო­ბა ვფიქ­რობ­დი, მა­მა ყვე­ლა­ზე ლა­მა­ზი, ყვე­ლა­ზე ძლი­ე­რი, ყვე­ლა­ზე ნი­ჭი­ე­რი და სა­ი­მე­დოა-მეთ­ქი. ღო­ნი­ე­რი ვი­ყა­ვი, მაგ­რამ სუ­ლი­ე­რი და­საყ­რდე­ნი უფ­რო მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი იყო ჩემ­თვის, ასე­თი კი დე­და გახ­ლდათ, მე­რე ბე­ლა...

სკო­ლა­ში რომ შე­ვე­დი, ზუს­ტად მა­შინ გა­იყ­ვნენ ქა­ლე­ბი და ვა­ჟე­ბი. და­ვამ­თავ­რე და - შე­ერ­თდნენ. რა­ხან ვაჟ­თა სკო­ლა მქონ­და დამ­თავ­რე­ბუ­ლი, ძა­ლი­ან მე­რი­დე­ბო­და გო­გო­ნე­ბის.

კარ­გად ვსწავ­ლობ­დი. წა­მო­ვი­ზარ­დე და... ქუ­ჩა, მე­გობ­რე­ბი, გო­გო­ნე­ბი... ხომ იცით, ამ დროს ათა­სი საც­დუ­რია... ცო­ტა ავუშ­ვი.

სპორ­ტი მიყ­ვარ­და. ჯერ დავ­რბო­დი, მე­რე ცურ­ვა­ზე და­ვიწ­ყე სი­ა­რუ­ლი, წყალ­ბურ­თსაც ვთა­მა­შობ­დი, ჩოგ­ბურ­თსაც, კა­ლათ­ბურ­თსაც... მუ­სი­კა­საც ვსწავ­ლობ­დი...

რო­ცა მა­მა ომი­დან დაბ­რუნ­და, ში­ნამ­დე ვერ მო­აღ­წია, გზა­ში და­ი­ჭი­რეს. პირ­ვე­ლად კა-გე-ბეში შევ­ხვდით ერ­თმა­ნეთს. 10 წლის ვი­ყა­ვი. ოთხ წე­ლი­წადს არ მე­ნა­ხა და ბუნ­დოვ­ნად მახ­სოვ­და. და­ვი­მორ­ცხვე. მუხ­ლებ­ზე დაგ­ვის­ვა. მე მარ­ცხე­ნა მუხ­ლზე, ჩე­მი ძმა - მარ­ჯვე­ნა­ზე. მა­მამ გვკით­ხა: - მუ­სი­კას სწავ­ლობ­თო? დავ­დი­ვართ-მეთ­ქი... მა­მა მუ­სი­კო­სი იყო და პირ­ველ რიგ­ში უნ­დო­და, მუ­სი­კა­ზე გვევ­ლო. მა­მა გვერ­დით რომ მყო­ლო­და, აუ­ცი­ლებ­ლად მუ­სი­კო­სი გავ­ხდე­ბო­დი.

მე ფორ­ტე­პი­ა­ნო­ზე ვუკ­რავ­დი, ჩე­მი ძმა, იმე­რი - ვი­ო­ლი­ნო­ზე... მუ­სი­კა­საც ვწერ­დი. თე­ატ­რა­ლურ ინ­სტი­ტუტ­ში გი­ზო ჟორ­და­ნი­ამ სტუ­დენ­ტუ­რი სპექ­ტაკ­ლი დად­გა, მუ­სი­კა კი მე დავ­წე­რე.

fb

ახ­ლა ჩემ­თვის ვუკ­რავ და ვწუხ­ვარ, ამის დროც რომ არ მრჩე­ბა. მი­ჭირ­და მუ­სი­კა­ზე სი­ა­რუ­ლი, მაგ­რამ მა­მის სიტ­ყვას მა­ინც არ გა­და­ვე­დი და ათ­წლე­დი და­ვამ­თავ­რე. სტი­პენ­დი­ას დე­დას ვაძ­ლევ­დი... ძა­ლი­ან ხელ­მოკ­ლედ ვცხოვ­რობ­დით. მახ­სოვს, სკო­ლა­ში ფორ­მე­ბი უნ­და შეგ­ვე­კე­რა, ჩვენ კი ვერ შე­ვი­კე­რეთ... მე­რე მა­მა­ჩე­მის ლურ­ჯი ჩო­ხის­გან დი­დი გა­ჭირ­ვე­ბით გა­მოგ­ვიჭ­რეს ორი ფორ­მა.

სკო­ლა რომ და­ვამ­თავ­რეთ, დე­დამ გვით­ხრა: ახ­ლა სა­დაც გინ­დათ, იქ ის­წავ­ლე­თო. მე არ­ტის­ტო­ბა ვარ­ჩიე. იმე­რი მომ­ღე­რა­ლი გა­მო­ვი­და. დე­და ექი­მი იყო, მაგ­რამ სულ გა­ნიც­დი­და, - მხატ­ვა­რი მინ­დო­და ვყო­ფი­ლი­ყა­ვი და მშობ­ლებ­მა ნე­ბა არ დამ­რთე­სო. მარ­თლა შე­სა­ნიშ­ნა­ვად ხა­ტავ­და.

ინ­სტი­ტუტ­ში კო­ტე მა­ხა­რა­ძე და მა­ლი­კო მრევ­ლიშ­ვი­ლი მას­წავ­ლიდ­ნენ. სულ მეჩ­ხუ­ბე­ბოდ­ნენ, - პი­რი გახ­სე­ნი და ნორ­მა­ლუ­რად იმეტ­ყვე­ლეო. და­კომ­პლექ­სე­ბუ­ლი ვი­ყა­ვი. სტუ­დენ­ტო­ბა სა­უ­კე­თე­სო ხა­ნაა. იმე­დი­ა­ნია...

დი­ლი­დან და­ღა­მე­ბამ­დე თე­ატ­რა­ლურ­ში ვი­ჯე­ქი. ეტი­უ­დებს ვთა­მა­შობ­დით, სცე­ნებს ვდგამ­დით. ბე­ლა ჩემ­ზე სა­მი წლით გვი­ან მო­ვი­და თე­ატ­რა­ლურ­ში. მა­გა­რი გო­გო იყო. რო­გორ იცო­და ყვე­ლა­ფე­რი, ადა­მი­ანს რო­გორ გრძნობ­და... ხან დავ­თვრე­ბო­დი, ვერ ვიქ­ცე­ო­დი კარ­გად. გა­თენ­დე­ბო­და და ვფიქ­რობ­დი, ახ­ლა გუ­შინ­დელ­ზე რა­მე რომ მით­ხრას, გავ­გიჟ­დე­ბი-მეთ­ქი. არა, კა­ცო, არ მე­უბ­ნე­ბო­და. და მე­რე, რო­ცა დრო გა­ვი­დო­და და მხი­ა­რულს მნა­ხავ­და, მა­შინ მეტ­ყო­და, - რას ჰგავ­დი, არ შეგ­რცხვაო? არა­სო­დეს და­უ­წუ­წუ­ნია. იცო­და, რი­სი შე­საძ­ლებ­ლო­ბაც მქონ­და და არა­ფერს ით­ხოვ­და.

გას­ტრო­ლებ­ზე სი­ა­რუ­ლი და­ვიწ­ყეთ უც­ხო­ეთ­ში და... რა გგო­ნი­ათ, რა ჩა­მომ­ქონ­და? სულ ჭინ­ჭე­ბი! ნიფ­ხავ-პე­რან­გი, მა­ი­სუ­რი და ნას­კი! სა­გან­გე­ბოდ არ ვამ­ბობ წინ­დას... ვბრა­ზობ და იმი­ტომ! ჩე­მი ხუ­თი თვის ჯა­მა­გი­რი ღირ­და ჯინ­სი. 50 მა­ნე­თი მქონ­და ჯა­მა­გი­რი... ვინ გა­და­იხ­დი­და ამ­დენ ფულს, რო­გორ შე­იძ­ლე­ბო­და! უც­ხო­ეთ­ში რომ და­ვიწ­ყეთ სი­ა­რუ­ლი, მე­რე ვი­ყი­დე ჯინ­სი.

fb

ბე­ლას­თვის მთა­ვა­რი ბავ­შვე­ბის კარ­გად ყოფ­ნა იყო... ნა­ნუ­კა­ზე გან­სა­კუთ­რე­ბით ვფიქ­რობ­დი, ერ­თხელ ირაკ­ლი აღ­რი­ალ­და, - შენ მარ­ტო მე მეჩ­ხუ­ბე­ბი, ნა­ნუ­კა უფ­რო გიყ­ვარ­სო... ნა­ნუ­კა კავ­სა­ძე რომ არ იყო, მა­შინ­ღა გა­ი­გო ირაკ­ლიმ, რო­ცა მი­სი და თე­ატ­რა­ლურ­ში ჩა­ი­რიც­ხა. ჯერ სი­ებ­ში ეძებ­და... ვერ იპო­ვა... მა­შინ უთ­ხრა ნა­ნუ­კამ, მე და­მა­ტე­ბით სი­ა­ში ვა­რო. მე­რე რვე­უ­ლებ­ზე ნა­ხა გვა­რი - ხუს­კი­ვა­ძე. ვინ არის ეს გი­ჟი, სულ შენ­თან რომ ტო­ვებს რვე­უ­ლებ­სო, - ჰკით­ხა დას. მე­რე ინ­სტი­ტუტ­ში მი­სუ­ლი­ყო. ნა­ნა კავ­სა­ძეს ეძებ­და... უთ­ხრეს, კავ­სა­ძე კი არა, ხუს­კი­ვა­ძე­აო... ბე­ლა მიყ­ვე­ბო­და, მო­ვი­და და მკით­ხა, - რა, ნა­ნუ­კა ჩე­მი და არ არი­სო?!. ბე­ლამ ისე კარ­გად იცო­და თქმა და ახ­სნა, რომ ირაკ­ლიმ ყვე­ლა­ფე­რი გა­ი­გო.

სულ გა­და­ღე­ბე­ბი მქონ­და... ამას წი­ნათ "აურ­ზა­უ­რი სა­ხინ­კლეთ­შია" თუ "სალ­ხი­ნეთ­ში", იმას აჩ­ვე­ნებ­დნენ. რა­ღაც მოძ­რა­ო­ბას ვა­კე­თებ და ისე გუ­ლი­ა­ნად ვურ­ტყამ ფე­ხებს, რომ სი­ა­მოვ­ნე­ბით ვუ­ყუ­რე. ისე, ჩე­მი ფილ­მე­ბის ყუ­რე­ბა არ მიყ­ვარს. სულ იმას ვფიქ­რობ, აქ რო­გორ ჯობ­და თა­მა­ში, იქ რო­გორ ჯობ­და-მეთ­ქი...

მწა­რედ მახ­სოვს "დონ კი­ხო­ტის" გა­და­ღე­ბე­ბი. თა­ვი­დან თუ ვი­თა­მა­შებ­დი "დონ კი­ხოტ­ში"? კი, ოღონდ ხელ­ში მი­ლი­ონ დო­ლარს თუ მომ­ცემთ. ფუ­ლია ის, რაც ამ ფილ­მის გა­და­ღე­ბი­სას სი­ცოც­ხლეს შე­მი­ნარ­ჩუ­ნებს. თუ ისევ იმ პი­რო­ბებ­ში მო­მი­წია თა­მაშ­მა, გა­და­ღე­ბის დაწ­ყე­ბის­თა­ნა­ვე მოვ­კვდე­ბი. გა­და­ღე­ბებ­ზე ახალ­ცი­ხე­ში ჩე­მი მან­ქა­ნით მივ­დი­ო­დი. ცხრა­ჯერ კი­ნა­ღამ ხევ­ში გა­დავ­ვარ­დი.

არ­ტის­ტო­ბას ვინ ჩი­ვის, მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა წა­ი­ღო პა­ჭა­პუ­ჭა საქ­მე­ებ­მა, ლურ­სმან­სა და პურ­ზე სი­ა­რულ­მა... და­ქან­ცუ­ლი ვარ. ნა­ნუ­კა მეტ­ყვის ხოლ­მე, - წა­დი, წა­მო­წე­ქიო... რომ და­მე­ძი­ნოს-მეთ­ქი?! და­ის­ვე­ნე, უნ­და და­გე­ძი­ნო­სო. არა, საქ­მე მაქვს, არ უნ­და და­მე­ძი­ნოს-მეთ­ქი! და რა საქ­მე - პა­ჭა­პუ­ჭა...

ნა­ნუ­კა­მაც და ირაკ­ლი­მაც მთე­ლი ბავ­შვო­ბა კუ­ლი­სებ­ში გა­ა­ტა­რეს და მა­ინც მსა­ხი­ო­ბო­ბა მო­ინ­დო­მეს.

მე მინ­დო­და, ნა­ნას "სა­კომ­კავ­ში­რუ­ლო­ზე" ეს­წავ­ლა და მე­რე ცე­კა­ში ემუ­შა­ვა. ვხუმ­რობ? სუ­ლაც არა... მარ­თლა მინ­დო­და. რო­მელ მშო­ბელს არ უნ­და, შვი­ლი უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­ლი ჰყავ­დეს. არა, არ­ტის­ტო­ბა მინ­დაო. ვუთ­ხა­რი, რომ ტა­შის დაკ­ვრამ­დე და მე­რეც ბევ­რი უბე­დუ­რე­ბა ხვდე­ბა მსა­ხი­ობს. რად­გან ეს არის პრო­ფე­სია, სა­დაც სულ გულ­სა და სულ­ში გი­მიზ­ნე­ბენ და გჭრი­ან-მეთ­ქი. არ და­მი­ჯე­რა.

fb

მინ­დო­და, ირაკ­ლი ფეხ­ბურ­თე­ლი გამ­ხდა­რი­ყო - კარ­გად თა­მა­შობ­და. მე­რე და­იქ­ცა ქვე­ყა­ნა... მოხ­და ისე, რომ ნა­ნა მჭედ­ლი­ძემ კი­ნო­ში გა­და­ი­ღო ზუ­რი­კო ბე­რი­კაშ­ვი­ლი და ირაკ­ლი... კარ­გად გა­მო­უ­ვი­დათ. და ამა­ნაც მსა­ხი­ო­ბო­ბა მო­ინ­დო­მა! ვკით­ხე, თა­ნახ­მა ხარ, ყვე­ლა­ფერს გა­უძ­ლო-მეთ­ქი?.. კი, ბა­ტო­ნოო.... სტუ­დენ­ტო­ბა გა­და­სა­რე­ვად გა­ა­ტა­რა და მე­რე და­იწ­ყო მურ­ტა­ლი პრო­ზა! შუბ­ლით და­ე­ჯა­ხა სი­ნამ­დვი­ლეს...

ჰო­და, მე­რე გუ­ლი ატ­კი­ნეს. და­ტო­ვა ყვე­ლა­ფე­რი და წა­ვი­და ამე­რი­კა­ში.. და­იწ­ყო ამე­რი­კა­ში მუ­შა­ო­ბა და რა... იქაც "კა­პე­ი­კებს" აძ­ლე­ვენ. რა ვქნა? იყ­ვნენ, სა­დაც უნ­დათ, ოღონდ კარ­გად იყ­ვნენ... ჩემ­თვის კი არა, თა­ვის­თვის. ირაკ­ლი რომ მი­დი­ო­და, ჩა­მო­ვუ­წე­რე, რო­გორ უნ­და ეც­ხოვ­რა. ისე, რა ჩე­მი ჩა­მო­წე­რა უნ­და, გა­და­სა­რე­ვად არის ჩა­მო­წე­რი­ლი ათი მცნე­ბა...

ერ­თი რამ ვთხო­ვე კი­დევ: არ მიყ­ვარს, რო­ცა ვინ­მეს ან რა­მეს ენ­დო­ბი­ან, ის უმ­ტყუ­ნებს და - არ მე­გო­ნაო, იტ­ყვი­ან. თუ ვინ­მე სა­ი­მე­დო იქ­ნე­ბა, ის გა­გი­ხარ­დეს და გა­გიკ­ვირ­დეს. რომ მი­ეყ­რდნო­ბი კე­დელს და არ და­ინ­გრე­ვა, ესაა სა­ოც­რე­ბა. ხომ ხე­დავთ, ყვე­ლა­ფე­რი ინ­გრე­ვა!

ნდო­ბაც უნ­და შე­გეძ­ლოს, მაგ­რამ ჭკუ­ით. გმი­რო­ბა არც უნ­და მო­ით­ხო­ვო და გმი­რებს არც უნ­და ელო­დო. ამას ვე­უბ­ნე­ბი შვი­ლებს: "არ მე­გო­ნა" არ გა­მა­გო­ნოთ-მეთ­ქი!

45 წლი­სას გარ­და­მეც­ვა­ლა დე­და და მა­შინ ვიგ­რძე­ნი, რომ და­ვობ­ლდი...

ჩე­მი ცო­ლი იყო ჩე­მი სუ­ლი­ე­რი და­საყ­რდე­ნი, ისიც რომ წა­ვი­და, დავ­რჩი მარ­ტო... ვა­ა­ნა­ლი­ზებ ჩემ­თვის: შვი­ლე­ბის­თვის ახ­ლა მე ვარ და­საყ­რდე­ნი. ვი­ცო­დი, რომ დე­და­ჩე­მი წა­ვი­დო­და, ამას შე­გუ­ე­ბუ­ლი ვი­ყა­ვი, ახ­ლა ისი­ნიც ეგუ­ე­ბი­ან, რომ მე წა­ვალ...

"კვირის პალიტრა" ღრმა მწუხარებას გამოთქვამს დიდი მსახიობის გარდაცვალების გამო, უსამძირებს ოჯახსა და სრულიად საქართველოს.